Ο Θερσίτης κατέχει ξεχωριστή θέση στην Ιλιάδα ως ο πιο άσχημος άντρας στο ελληνικό στρατόπεδο. Συγκεκριμένα, οι αρχαίες πηγές τον περιγράφουν ως αλλήθωρο, κουτσό και με ελάχιστα μαλλιά. Με αφορμή αυτή την εικόνα, οι ειδικοί δανείστηκαν το όνομά του για να αποδώσουν τη σωματοδυσμορφική διαταραχή. Πρόκειται για επίμονη ενασχόληση με ένα φυσικό έλλειμμα που είτε δεν υπάρχει είτε το άτομο το μεγαλοποιεί σημαντικά.
Ποιοι πάσχουν και πόσο συχνή είναι
Έρευνες υπολογίζουν ότι 1-2% του δυτικού πληθυσμού πάσχει από σωματοδυσμορφική διαταραχή. Ωστόσο, οι περισσότεροι ασθενείς δεν αναζητούν ψυχιατρική βοήθεια. Αντίθετα, επισκέπτονται αισθητικό, δερματολόγο ή πλαστικό χειρουργό. Επομένως, πολλές περιπτώσεις μένουν αδιάγνωστες για χρόνια. Επιπλέον, τα άτομα αυτά εστιάζουν αποκλειστικά στην εμφάνισή τους ως μοναδικό κριτήριο αξίας. Έτσι, αναπτύσσουν μειωμένη αυτοεκτίμηση και αυξημένο κίνδυνο ψυχικών διαταραχών.
Πώς εκδηλώνεται στην καθημερινότητα
Το άτομο με σωματοδυσμορφική διαταραχή αφιερώνει καθημερινά πολλές ώρες στον έλεγχο της εμφάνισής του. Συγκεκριμένα, ελέγχει επανειλημμένα τον καθρέφτη και συγκρίνει συνεχώς την εμφάνισή του με άλλους. Παράλληλα, αναζητά διαρκώς διαβεβαιώσεις από το περιβάλλον του. Ως αποτέλεσμα, η κοινωνική και επαγγελματική λειτουργικότητα του ατόμου υποφέρει σοβαρά. Επιπλέον, το άτομο αποφεύγει καταστάσεις που εκθέτουν την εμφάνισή του, γεγονός που ενισχύει την απομόνωσή του.
Σχέση με άλλες ψυχικές διαταραχές
Η σωματοδυσμορφική διαταραχή συχνά συνυπάρχει με άλλες ψυχικές διαταραχές. Συγκεκριμένα, πολλοί ασθενείς εμφανίζουν ταυτόχρονα κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές. Επίσης, ορισμένοι ασθενείς πληρούν κριτήρια ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, καθώς οι δύο καταστάσεις μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά. Ως εκ τούτου, ο ψυχίατρος αξιολογεί πάντα το πλήρες κλινικό εικόνα του ασθενούς πριν προτείνει θεραπεία.
Θεραπεία
Ο ψυχίατρος προσεγγίζει τη σωματοδυσμορφική διαταραχή με συνδυασμό φαρμακοθεραπείας και ψυχοθεραπείας. Συγκεκριμένα, τα SSRI αντικαταθλιπτικά αποτελούν την πρώτη θεραπευτική επιλογή. Παράλληλα, η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία (CBT) βοηθά το άτομο να αμφισβητήσει τις παραμορφωμένες σκέψεις του για την εμφάνισή του. Επομένως, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
_*]:min-w-0 gap-3″>
Διάγνωση — Κριτήρια DSM
Τα διαγνωστικά κριτήρια κατά DSM είναι τα παρακάτω:
-
- Ενασχόληση με ένα ή περισσότερα αντιληπτά ελαττώματα ή ελλείψεις στη φυσική εμφάνιση που δεν είναι παρατηρήσιμα ή φαίνονται ελάχιστα στους άλλους.
- Σε κάποιο σημείο κατά τη διάρκεια της διαταραχής, το άτομο έχει πραγματοποιήσει επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (π.χ. έλεγχος καθρέφτη, υπερβολική περιποίηση του εαυτού, τσίμπημα του δέρματος, αναζήτηση διαβεβαίωσης) ή διανοητικές ενέργειες (π.χ. συγκρίνοντας την εμφάνισή του με εκείνη των άλλων) ως αντιμετώπιση της ανησυχίας που αφορά την εμφάνιση.
- Η ανησυχία προκαλεί κλινικά σημαντική δυσφορία ή επιπτώσεις στην κοινωνική, επαγγελματική, ή σε άλλους σημαντικούς τομείς της λειτουργικότητας.
- Η ενασχόληση με την εμφάνιση δεν εξηγείται καλύτερα από ανησυχίες που αφορούν το σωματικό λίπος ή το βάρος, σε ένα άτομο του οποίου τα συμπτώματα πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια για μια διατροφική διαταραχή.